Historia łódzkiego brydża Kalendarium lat 1957 -1959

Brydż przedwojenny rozwijał się w Łodzi za sprawą światłych umysłów łódzkich rodzin fabrykanckich. Nawiązaniem do poprzedniego wpisu niech będzie więc fragment aktualnej wystawy wnętrz fabrykanckich w Muzeum Pałac Herbsta w Łodzi.

Zdjęcie przedstawia fragment pokoju (myśliwskiego) Herbstów przystosowanego również do gry w brydża.

Poprzedni wpis zakończyłem na 1956 roku, kiedy to powstały warunki do powołania pierwszych instytucji brydża sportowego w Polsce. Pod koniec roku były już w Polsce trzy Ligi Brydżowe w Warszawie, Krakowie i na Śląsku. Delegaci tych lig i przedstawiciele dopiero organizujących się lig zebrali się w dniu 23 października 1956 roku w Warszawie. Spotkali się, aby utworzyć Polski Związek Brydża Sportowego i zorganizować rozgrywki Lig Brydżowych w całym kraju. Delegatem Łodzi na tym najważniejszym zebraniu był animator łódzkiego brydża sportowego – Ryszard Henryk Rozental.

Henryk Ryszard Rozental urodził się w 1924 r. w Kaliszu. Gdy wybuchła wojna, ojciec, znany w Kaliszu lekarz, matka i piętnastoletni Ryszard (nie lubił imienia Henryk) uciekli na Wschód. Rodzice zginęli tam w napadzie rabunkowym. Ryszard studiował w Tomskim Instytucie Medycznym. Przerwał jednak naukę i udało mu się dostać do Armii Andersa. Kiedy dotarł z nią do Anglii zapisał się jako ochotnik na kurs lotnictwa. Przeszedł kilkumiesięczne szkolenie w Kanadzie i USA a po powrocie do Wielkiej Brytanii został pilotem Royal Air Force (RAF). (W Muzeum POLIN zachowały się m.in. jego czapka pilota, lotnicze urządzenie pomiarowe, kilka zdjęć, i karty do gry, w które piloci grali czekając na loty).

Piloci RAF-u mieli „swoją” serię kart poświęconą Królewskim Siłom Powietrznym. Produkowała ją w latach 40 XX wieku firma Universal Playing Card (Leeds – Londyn). Dwie talie Rozentala z tej serii znajdują się w zbiorach Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.

https://www.historiaposzukaj.pl/assets/media/Wiedza/Obiekty/100_4673.JPG

Po wojnie przyznano mu zwolnienie z egzaminów maturalnych i przystąpił od września 1946 r. do nauki na Uniwersytecie Londyńskim. Kiedy Ryszard Henryk wrócił do Polski został tłumaczem, świetnie znał przecież angielski. Przez pierwsze lata mieszkał w Łodzi. Rozental rozpoczął propagować zasady brydża sportowego w Expressie Ilustrowanym od 17 listopada 1956 roku. Co tydzień ukazywała się jego rubryka brydżowa, w której zapoznawano czytelników z zasadami brydża sportowego, omawiano popularne konwencje, a także informowano o wydarzeniach brydżowych w Polsce i na świecie.

Jak pisze Rozental w tym artykule „W trakcie organizowania jest liga łódzka i będzie składała się z zarejestrowanych w niej drużyn. Drużynę może stworzyć każda instytucja, klub, uczelnia lub związek przy czym na razie ilość drużyn w lidze jest nieograniczona. W związku z tym wszyscy brydżyści, których interesuje rozwój brydża sportowego na terenie naszego miasta… proszeni są o zgłaszanie się do redakcji naszego pisma”.

W następnym kąciku brydżowym Rozental uczy zapisu międzynarodowego oraz zaprasza na pierwsze zebranie łódzkiej ligi brydża sportowego w dniu 14 grudnia 1956 roku.

Ponieważ nie ma żadnych informacji, gdzie odbyło się to zebranie, musiałem skorzystać z pomocy moich seniorów. Jak mówi Jan Czaplicki zebranie odbyło się w Klubie „Start”. Klub znajdował się w oficynie przy ulicy Piotrkowskiej 48.

Jan Czaplicki mówi: Klub „Start” zajmował duże pomieszczenia na pierwszym piętrze poprzecznej oficyny i miała tu spotkania pierwsza drużyna brydża sportowego, w której występowałem. Włodzimierz Andrejew dodaje, że „Start” to był porządny klub posiadający wiele sekcji a ja grałem w „Starcie” w ping-ponga.

z moich zbiorów

Co ciekawe tuż nad klubem „Start” w tej samej oficynie znajdował się drugi popularny klub brydżowy – „Medyk”. Była to jednak tylko świetlica studentów medycyny posiadająca jedno pomieszczenie.

Piotrkowska 48 – poprzeczna oficyna siedziba Klubu „Start” i „Medyk”

W Klubie „Start” odbyło się 14 grudnia 1956 roku spotkanie powołujące pierwszą instytucję brydża sportowego w Łodzi. Została zorganizowana Łódzka Liga Brydża Sportowego, do której przystąpiły 24 drużyny. Dziesięć dni później Rozental w kąciku brydżowym podaje informacje o powstaniu Łódzkiej Ligi Brydżowej.

24 grudzień Express Ilustrowany

Do powołania Łódzkiej Ligi Brydżowej zgłosili się przedstawiciele 24 drużyn, co świadczy o tym , że Łódź od początku należała do najlepszych ośrodków brydżowych w Polsce. W zebraniu organizacyjnym oprócz przedstawicieli łódzkich drużyn, wzięli także udział – przedstawiciel Zarządu Polskiego Związku Brydża Sportowego mgr Bogumił Seifert oraz sekretarz Ligi Warszawskiej, sędzia główny zawodów brydżowych mgr Stanisław Bitner. Na zebraniu ustalono zasady funkcjonowania łódzkiej ligi w sezonie 1957/1958 i wybrano Zarząd Ligi.

Bogumił Seifert zmarł w 2015
Stanisław Bitner zmarł w 2001

Przewodniczącym Zarządu został Józef Rowiński (1913-1995), sekretarzem Henryk Rozental a członkami zarządu: Adam Dunajski (1926), Jan Czaplicki (1936) i Stanisław Dyniewski.

Wylosowano 4 grupy eliminacyjne po 6 drużyn i uchwalono regulamin rozgrywek o drużynowe Mistrzostwo Łodzi. Dwie pierwsze drużyny z każdej grupy miały tworzyć Ligę Łódzką.

Rok 1957

2 luty Express Ilustrowany

Rozpoczęły się rozgrywki eliminacyjne łódzkich drużyn o wejście do łódzkiej I Ligi Brydża Sportowego. Pozostałe drużyny miały tworzyć łódzką II Ligę. Drużyny poszukiwały także sparring-partnerów dlatego zapraszano na mecze towarzyskie drużyny z innych miast (remis Medyka z SDK Starówka z Warszawy).

Jak widać poniżej, z 24 drużyn, które zgłosiły się do rozgrywek, kilka wycofało się w trakcie eliminacji. W rozgrywkach eliminacyjnych wzięło udział już tylko 20 drużyn. Poniższa tabelka pokazuje wyniki wszystkich 6 grup, ale brakuje jednej drużyny. Brakującą 20-tą drużyną była drużyna Łódzkiej Szkoły Filmowej, usunięta jednak decyzją prezydium ŁLB za nie sportowe zachowanie podczas rozgrywek.

10 lutego zakończyły się rozgrywki eliminacyjne łódzkiej ligi.

Poniższa tabelka prezentuje wszystkie 19 drużyn, które ukończyły rozgrywki. Taka sama tabelka przedstawiona jest też w miesięczniku „Brydż”, ale są zmienione nazwy jest Mikron i DKN zamiast DKW. Fakultet wojskowy to drużyna akademii medycznej.

17 luty Express Ilustrowany

Sekretariat Łódzkiej Ligi Brydżowej prowadził Henryk Rozental przyjmując w redakcji „Expressu Ilustrowanego” przy Piotrkowskiej 96.

Efektem eliminacji pierwsze dwie drużyny z każdej grupy utworzyły I Ligę Łódzką: AZS; Kinotechnika; Orbis; Boruta Zgierz; Jedwab; Start II; Medyk i Olimpia.

Pozostałe drużyny (wbrew wcześniejszemu regulaminowi o A klasie) utworzyły II Ligę Łódzką: DKB Ruda; DKN; Energetyka; Express; Galimatias; Mikrus; Pasmanteria; Projekt; I Magisterski; Selsyn

Największą niespodzianką rozgrywek było nie zakwalifikowanie się do I Ligi drużyny Start I. Jedna z czterech rozstawionych drużyn nie wytrzymała kondycyjnie i przegrała decydujący mecz z drużyną AZS – Seniorzy. Jak zobaczymy później drużyna Startu I nie grała w II Lidze tylko połączyła się z drużyną Start II i grała w I Lidze.

24 luty

Oto dwa rozdania z komentarzem, przedstawione przez Rozentala jako przykład licytacji najlepszych łódzkich drużyn. Najwyższą średnią rozgrywek uzyskały drużyny Orbis – Niezależni, Medyk i Jedwab.

Składy drużyn:

„Orbis – Niezależni” – Jerzy Dorenda (1921- ); Adam Dunajski (1926 – ); Tadeusz Hofman (1927 – ); Józef Jeliński; Edward Żłobin.

„Jedwab” – Stanisław Dyniewski; Jan Fiałkowski; Bronisław Rałowski; Ludwig Rogoziński, Józef Rowiński (1913 – 1995) i Pietrzykowski potem Jan Hornig.

„Medyk” – Brykalski; Karls; Janusz Kołodziejczak; Konopka; Kostenko; Kazimierz Redlich; Rosset i Słocki.

Pisownię nazwisk podaję wg informacji Rozentala, chociaż jak uważają seniorzy nazwisko Fiałkowski powinno być pisane przez jedno i (a w Cezarze i w Encyklopedii Brydża jest Fijałkowski).

21 marca  – następuje formalna rejestracja Polskiego Związku Brydża Sportowego w Warszawie.

14 kwiecień Express Ilustrowany

19 kwietnia w Klubie „Start” przy Piotrkowskiej 48 zorganizowano turniej mistrzowski na 14 par. Ciekawe, że już tutaj pojawia się nazwisko nie zrzeszonego zawodnika Ryszarda Zubiela (1933 – 2015) grającego z Kuleszą.

Ryszard Zubiel na turnieju w 2006 r.

Senior łódzkiego brydża sportowego był ostatnio zawodnikiem mojej drużyny (CKM) i grał w parze z Włodkiem Andrejewem.

Włodzimierz Andrejew na GPPP „Wiosenny” w 2016 r. w Hali EXPO

Panowie Czaplicki i Andrejew podają bardzo ciekawą informację o niesamowitym turnieju. W Klubie „Start” na Piotrkowskiej 48 odbył się wiosną spektakularny łódzki turniej indywidualny.

Jak mówi pan Jan: …był to chyba rekord świata, bo pewno nigdy później takiego turnieju nie było. W turnieju wzięło udział 20 uczestników i turniej trwał trzy dni. Zawodnicy złożyli się na nagrodę główną po 200 zł. co było sumą wysoką, gdyż pensje kształtowały się od 1000 do 1500 zł miesięcznie. Ciekawe, że turniej wygrał mniej znany zawodnik Marian Elsner (rocznik 1925), drugie miejsce zajął Jan Fiałkowski a trzecie Jan Czaplicki.

W meczu o mistrzostwo Łodzi między drużynami Startu i Jedwabiu zdarzyło się arcyciekawe rozdanie pokazujące niesamowitą, agresywną grę naszego rozmówcy Jana Czaplickiego. Para Wcieśliński – Czaplicki ze „Startu” wylicytowała i wygrała wielkiego szlema (7 kier) mając mniej atutów od przeciwników!

8 kwiecień Express Ilustrowany

1 maja odbył się mecz brydżowy między Orbisem a Jedwabiem w lokalu „Orbisu” przy Traugutta 1.

Nie wszyscy wiemy, że w Grand Hotelu przy Traugutta 1 istniała wysoka sala widowiskowa wykorzystywana kiedyś na kino „Moderne”, „Mirage” i Teatr „Grand Kino”. Potem były tu teatry „Kameralny”, „Syrena i „Osa” a na końcu „Teatr 7.15”. Pozostałością po wszystkich kinematograficznych i teatralnych aktywnościach Grand Hotelu jest sala, którą czasami wykorzystywano także na salę konferencyjną.

Tak wygląda sala z dekoracyjnym sufitem i zdobnym balkonem wykorzystywana kiedyś do spotkań brydżowych, a teraz przygotowana do remontu.

https://fabryczna.in/wp-content/uploads/Teatr-Grand-Hotelu-2.jpg

5 maj Express Ilustrowany

19 maj Express Ilustrowany

Selsyn z powodów organizacyjnych wycofał się jeszcze w kwietniu.

Bogumił Seifert w Przeglądzie Brydżowym nr 4 z 1991 podaje, że Mistrzem Łodzi została drużyna Expressu Wieczornego (Jerzy Dorenda; Adam Dunajski; Tadeusz Hofman; Józef Jeliński; Edward Żłobin) i weszła do finału a drużyny Jedwab i Medyk zajęły II i III m weszły do półfinałów ale nie awansowały wyżej. Jest to oczywisty lapsus, Mistrzem Łodzi została drużyna Orbis a zawody odbywały się o Puchar Expressu Ilustrowanego.

Prezydium PZBS zmieniło schemat organizacyjny mistrzostw Polski przyznając mistrzowi Łodzi i mistrzowi Śląska miejsca w finale bez udziału w półfinałach. Automatycznie zakwalifikowały się więc tylko 4 drużyny Orbis Warszawa; Orbis-Niezależni Łódź; Chemik Gliwice i Energetyka Kraków. Do tej czwórki dokooptowano jeszcze 4 drużyny, zwycięzców nowo utworzonych grup półfinałowych.

Dwa rzuty półfinałów:

I – grupa południowa rozgrywki w Krakowie i Tarnowie

Bloteczka (II wicemistrz Warszawy)                       8 pkt

Jedwab (I wicemistrz Łodzi)                                       7

AGH (I wicemistrz Krakowa)                                   6

Foka (mistrz Tarnowa)                                             3

II – grupa centralna rozgrywki w Radomiu i Olsztynie

Budowlani (I wicemistrz Warszawy)                      11 pkt 

Medyk (II wicemistrz Łodzi)                                    5

Klub Inteligencji (mistrz Radomia)                         4

Bankowiec (mistrz Olsztyna)                                   4 

III – grupa zachodnia rozgrywki w Katowicach i Wrocławiu

WDK „10” Katowice (wicemistrz Śląska)             10 pkt

Cracovia Kraków (II wicemistrz  Krakowa)            8

Surma (mistrz Poznania)                                          6

WKBS (mistrz Wrocławia)                                      0

IV – grupa północna rozgrywki w Szczecinie i Elblągu

Ster (mistrz Szczecina)                                            9 pkt

Czarni Słupsk (mistrz Koszalina dopuszczony +)   8

Orbis Sopot (mistrz Gdańska)                                  7

„X” (mistrz Elbląga)                                               0

Widać z tego zestawienia, że Łódź była bardzo mocna w brydżu sportowym. Tylko z Warszawy, Krakowa i Łodzi w półfinałach brali udział wicemistrzowie i zdobywcy trzeciego miejsca.

Doskonale spisująca się drużyna Jedwabiu mogła wygrać zarówno mecz z AGH jak i z Bloteczką, na przeszkodzie jednak stanął brak kondycji. Po świetnej pierwszej połowie w obu tych meczach łodzianie obniżyli swe loty grając przy końcu znacznie gorzej (komentator chwali Fiałkowskiego, Dyniewskiego i Rowińskiego)…. Łódzki Medyk poza remisem z Budowlanymi pokonał Radom i Olsztyn… rewelacją była doskonała postawa Medyka, który nie uląkł się groźnej sławy „rekinów” spod znaku budowlanych i walczył z nimi jak równy z równym. Ta drużyna jest jeszcze jednym odkryciem rozgrywek półfinałowych. Brydż nr 6 str. 21

Niestety łódzkie drużyny po dobrej pierwszej turze rozgrywek w drugiej prezentowały się gorzej i zajęły drugie miejsca w swoich grupach. Drużyny jednak dzięki temu, że zajęły drugie miejsca w swoich grupach zakwalifikowały się do wrześniowego repasażu o wejście do I Ligi.

A oto rozdanie z meczu między łódzkim Medykiem a zwycięzcą grupy Budowlanymi z Warszawy.

26 maj Express Ilustrowany

30 maja w Klubie „Medyk” na Piotrkowskiej 48 odbyło się Walne Zebranie Łódzkiej Ligi Brydża Sportowego. Przewodniczący ŁLB złożył sprawozdanie z działalności i Zarząd Łódzkiej Ligi Brydżowej zakończył działalność, pozostając do czasu wyboru nowych władz brydżowych Łódzkiego Okręgu.

2 czerwiec Express Ilustrowany

Pierwszą największą imprezą brydżową organizowaną w całej Polsce był Warszawski Turniej Par (nieoficjalne pierwsze Mistrzostwa Polski Par).

Jak podawał Express Ilustrowany w dniu 5 maja, Łódzka Liga Brydżowa (Henryk Rozental) zorganizowała turniej eliminacyjny na 40 par. Do półfinałów w Warszawie awansowały z Łodzi 4 następujące pary:

Adam Dunajski – Tadeusz Hofman (ORBIS) – 4 miejsce w II półfinale i awans do finału,

Janusz Kołodziejczak – Kazimierz Redlich (MEDYK) – nie przeszli półfinałów,

Bronisław Rałowski – Ludwig Rogoziński (JEDWAB) – nie przeszli półfinałów,

Jan Czaplicki – Sławomir Szydłowski (AZS) – 1 miejsce w III półfinale i awans do finału,

dodatkowo na prośbę Prezydium ŁLB organizatorzy dopuścili parę

Stanisław Dyniewski – Jan Fiałkowski (Jedwab) – 2 miejsce w I półfinale i awans do finału.

8 czerwca

Wszystkie 63 pary wyłonione z ogólnopolskich eliminacji spotkały się w sali wystawowej Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie. Odbyły się trzy półfinały, z których do finału awansowały 22 najlepsze pary w Polsce a w tym siedem par z Warszawy i trzy pary z Łodzi.

9 czerwca

Następnego dnia w tej samej sali odbyły się finały pierwszych, jeszcze nieoficjalnych Mistrzostw Polski Par.

Finał
Brydż nr 7 1957

Jan Czaplicki ze Sławomirem Szydłowskim okazali się najlepszymi łódzkimi zawodnikami i 10 parą brydżową w Polsce.

Sławomir Szydłowski na OTP „Wiosenny” w 2002 roku

Kiedy zapytałem Pana Jana Czaplickiego o satysfakcję powiedział, że nie był zadowolony, gdyż liczył też na inną nagrodę. Jako najmłodszy zawodnik ligi (21 lat) liczył też na nagrodę dla najmłodszej pary turnieju, ale otrzymała ją para Meyro – Askanas z Warszawy (łącznie 41 lat).

9 czerwca – Łódzki Express Ilustrowany drukuje zaproszenie na turniej par organizowany przez sekcję brydżową KS „Start” w klubie przy ulicy Nowomiejskiej 4, a zgłoszenia przyjmuje Adam Łukoś. Poznajemy więc następny ważny adres dla historii łódzkiego brydża sportowego. Jak mówi Włodzimierz Andrejew pod adres Nowomiejska 4 przeniosła się z Piotrkowskiej sekcja brydżowa Klubu „Start”. Cukiernia znajdowała się na dole a pomieszczenia klubu były na piętrze w prawej oficynie z poddaszem (wchodziło się po drewnianych schodach). Kierownikiem klubu był Henryk Rozental, który organizował tutaj także cotygodniowe turnieje brydża sportowego (czwartki godz. 18.00) a codziennie można było pograć nawet do 2-giej w nocy.

Prywatna frontowa kamienica przy ul. Nowomiejskiej 4, ma swoją historię. Od około 1850 r. funkcjonowała tu pierwsza w Łodzi księgarnia z antykwariatem Jankiela Gutsztadta a w podwórku, na ścianie domu widać jeszcze było ślad po dawnej kuczce. Ciekawostką dzisiejszych czasów jest to, że Agnieszka Holland kręciła tu głośny film „W ciemności”.

13 czerwiec Dziennik Łódzki

23-30 czerwca

Pierwszą oficjalną imprezą brydżową w Polsce były Brydżowe Drużynowe Mistrzostwa Polski, które odbyły się w Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie. Grano 14 meczy, mecz i rewanż, każdy z każdym.

W zawodach wzięły udział drużyny: PKiN-Orbis i Bloteczka z Warszawy; Energetyka Kraków; Chemik Gliwice; WDK Katowice; Orbis Łódź i Ster Szczecin. Budowlani W-wa zostali zdyskwalifikowani i za nich grała drużyna AKS Warszawa (a powinien Medyk Łódź, który zajął 2 miejsce w grupie za Budowlanymi).

Znana jest anegdota z finałów, że podczas meczu ze zdobywcami I miejsca (PKiN) bardzo dobry, rutynowany gracz łódzki Henryk Rozental tak się zdenerwował nieszczęśliwym wistem swojego partnera, że w następnym rozdaniu wyjął karty z pudełka i nie oglądając ich spasował.

Stefan Łowiński pierwszy
arcymistrz w Polsce zm. 1965

Przeciwnik Stefan Łowiński z „Pekinu” (PKIN) powiedział:- Panie Heniu, proszę włożyć karty do pudełka i napić się kawy. A to rozdanie chwilę poczeka. Po kilku minutach uspokojony już Rozental wyjął ponownie karty z pudełka, obejrzał je dokładnie, poczem … spasował.

Niezależni „Orbis” – grający kapitan Edward Żłobin (39 lat); Adam Dunajski (31); Tadeusz Hoffman (30); Jerzy Dorenda (36); Henryk Rozental (37). Żeby wygrywać nie wystarczy umieć grać, trzeba mieć też łut szczęścia. Tego właśnie przysłowiowego łuta szczęścia zabrakło łódzkim NIEZALEŻNYM. Drużyna ta, moim zdaniem w pełni zasłużyła na co najmniej 5 miejsce a zajęła dopiero7… O jej grze powiedzieć można, że jest dobra, twarda i nieustępliwa. Liczyć się z nią musi każda drużyna … przeciętna wieku 36 lat. Zawodnicy grali swoim stylem kompilacją Culbertsona i angielskiego Barona; odzywki bluffowe często z dobrym skutkiem; zawodziło szczęście i plastic valuation J. Jędrzejowski „Brydż” nr 8 str. 5

Z drużyn powyższych utworzono I Ligę krajową odrzucając ostatni Ster Szczecin. O zdobycie miejsca w Lidze Krajowej zwolnionego przez Ster Szczecin zorganizowano Turniej Łódzki. Turniej odbył się we wrześniu z udziałem 4 drużyn, które zajęły drugie miejsca w grupach.

21 lipiec Dziennik Łódzki

Jako przerywnik prezentuję fotkę z naszego podwórka.

Drużyna piłkarzy ŁKS na obozie treningowym w Spale przy stoliku brydżowym (tyłem prawie nie widoczny Leszek Jezierski zdobywca z ŁKS Pucharu Polski w 1957 r. i Mistrzostwa Polski w 1958 r., późniejszy długoletni trener piłkarski). Spała już przed wojną znana była z rozgrywek brydżowych przede wszystkim za sprawą Prezydenta Polski znakomitego brydżysty Stanisława Wojciechowskiego.

20-22 września Łódzka Liga Brydżowa zorganizowała drugą oficjalną imprezę brydżową w kraju. Repasaże o wejście do I Ligi Krajowej zdecydowanie wygrał Jedwab Łódź.

I m Jedwab Łódź; II Cracovia (Kraków); III Medyk (Łódź); IV Czarni (Słupsk).

Do I Ligi awansował więc na miejsce drużyny Ster Szczecin zespół Jedwab Łódź w składzie: Stanisław Dyniewski; Jan Fiałkowski; Jan Hornig; Bronisław Rałowski; Ludwig Rogoziński i Józef Rowiński.

Warszawa miała więc w I Lidze trzy drużyny, Łódź dwie a Katowice, Gliwice i Kraków po jednej.

Tymczasowy Zarząd Główny PZBS rozesłał do Zarządów Lig Brydżowych komunikat dotyczący pierwszego Walnego Zjazdu Delegatów w dniu 27 października w Warszawie.

20 październik Express Ilustrowany

21 października na pierwszym zebraniu organizacyjno – wyborczym łódzkiego OZBS Łódzka Liga Brydżowa rozwiązała się i przekazała prowadzenie wszelkich spraw nowo wybranemu Zarządowi Okręgu PZBS.

Nowy zarząd Łódzkiego OZBS to: Prezes Jan Fiałkowski, sekretarz Henryk Rozental, członkowie zarządu Adam Dunajski, Adam Łukoś i Władysław Jellinek (1927).

To zebranie organizacyjno – wyborcze odbyło się w Klubie „Start” przy ulicy Nowomiejskiej 4.

27 października odbył się w Warszawie pierwszy Walny Zjazd PZBS. Wzięło w nim udział 33 delegatów z 12 okręgowych związków reprezentujących 173 sekcje (drużyny) brydża sportowego. Delegatem Łodzi na Walny Zjazd był Henryk Rozental, który został wybrany do Prezydium Zjazdu i obdarowany dyplomem Zarządu Głównego.

Obszerne relacje ze zjazdu można znaleźć w „Brydżu” a więc zacytujmy tylko Statut, że „Okręgi powinny posiadać pełną samodzielność finansową i powinny organizować różne dochodowe imprezy…

Paragraf 5 Statutu mówi: Celem Związku jest: 1. Rozwój brydża Sportowego 2. Zwalczanie hazardowych gier w karty”.

22 listopada Dziennik Łódzki

O początkach siedziby OZBS w Łodzi i klubu brydżowego uzyskałem informacje od Pani Zofii i Jana Czaplickich:

Zawodnikiem drużyny „Jedwab” był dyrektor Zjednoczenia Przemysłu Jedwabniczego Bronisław Rałowski. Do Zjednoczenia należał wtedy także budynek przy Piotrkowskiej 53, gdzie inny zawodnik „Jedwabiu” – Józef Rowiński – prowadził tekstylny sklep firmowy. Ponieważ Prezesem Łódzkiego Okręgowego Związku Brydża Sportowego został również jeden z dyrektorów technicznych Zjednoczenia Jedwabiu – Jan Fiałkowski, nic więc dziwnego, że postanowili umieścić siedzibę Związku w budynku przy ulicy Piotrkowskiej 53.

Od tego czasu do roku 2000 siedziba ŁOZBS i klub brydżowy, znajdowały się w budynku frontowym przy ul. Piotrkowskiej 53 na II piętrze (ale sekretariat znajdował się czasami w różnych miejscach). W tej samej kamienicy piętro niżej znajdowała się też duża sala widowiskowa, w której organizowano np. bale brydżystów.

Jeden z najpiękniejszych pałaców Piotrkowska 53, to słynny „Dom pod Atlasami”. Wystrój kamienicy Hermana Konsztata (proj. przez absolwenta paryskiej uczelni J. Junga), to przykład kostiumu francuskiego. Potężny wykusz nad bramą dźwigają dwaj mocarni giganci. Z wyższych kondygnacji spoglądają na przechodniów smukłe kariatydy.

28/30 listopada odbył się w Warszawie turniej eliminacyjny Kadry Narodowej, w wyniku którego do kadry powołani zostali zawodnicy „Niezależnych” Łódź – Adam Dunajski i Stanisław Dyniewski. W międzyczasie łódzka drużyna „Orbis – Niezależni” zmieniła nazwę na AZS i jako taka występowała w rozgrywkach I Ligi.

1-2 grudnia Dziennik Łódzki

Tymczasem w Dzienniku Łódzkim pojawiła się stała rubryka o tematyce brydżowej o nazwie „Brydż…Brydż…Brydż…”

Rok 1958

26-27 styczeń Dziennik Łódzki

Tabele Lig Łódzkich

Dwie łódzkie drużyny Jedwab i AZS (daw. Niezależni) walczyły w państwowej I Lidze. W Lidze Łódzkiej pozostałe drużyny rozgrywały mecze w dwóch grupach, z których po dwie wchodziły do finału.

W tabeli pojawiają się nowe nazwy drużyn, których do tej pory nie było. W pierwszej grupie o drugie miejsce ubiega się drużyna Pabianickiego Towarzystwa Cyklistów. Początki Sekcji Brydża Sportowego  PTC w Pabianicach sięgają więc roku 1958 a pionierami byli: Jan Biniewski, Roman Denus, Stanisław Krakowski, Ryszard Niedźwiedzki, Jerzy Sygniewicz, Leszek Wiśniewski. Z powodu kłopotów finansowo-organizacyjnych w połowie lat 60-ych sekcja zawiesiła działalność. W listopadzie 1975 reaktywowała się głównie dzięki staraniom Tadeusza Olbromskiego (1946), który został jej kierownikiem.

z moich zbiorów

Następnym klubem, który pojawił się w lidze jest „Bawełna”.  Jak mówi Włodek Andrejew drużynę tworzyli Władysław Jellinek (1927); Henryk Pstrocki (1929); Juliusz Kryński (1933); Kazimierz Gromski; Arkadiusz Olejniczak (1928) a później także Jerzy Barański (1935). Klub Bawełna należał do zakładów J. Marchlewskiego (I. Poznańskiego), ale zakład przekazał go do ŁKS. Jan Czaplicki wspomina, że mecze odbywały się w baraku sportowym przy boisku ŁKS przy ul. Ogrodowej. To tutaj odbyły się pierwsze korespondencyjne eliminacje do indywidualnych mistrzostw Polski, ale nie dopełniono jakiś formalności i turniej nie został zaliczony. Brydżyści ŁKS spotykali się tu do 1964 roku, kiedy to przenieśli się do siedziby ŁKS na Piotrkowską 76 (Czarny Koń).

Po skończonym bratobójczym pojedynku zawodników ŁKS podczas OTP w Łódzkim Hotelu w 2004 r.: Włodzimierz Andrejew grający z Jerzym Olczykiem i nieżyjący już zawodnicy ŁKS (odznaczeni złotymi odznakami PZBS) Władysław Jellinek i Juliusz Kryński.
z moich zbiorów

Jan Czaplicki wspomina jeszcze jedną drużynę z tej grupy – Elektrobudowa. Na ulicy Kopernika 56/58 znajdowała się przed wojną wytwórnia maszyn elektrycznych „Elektrobudowa” S.A., braci Jaroszyńskich. Po zakończeniu drugiej wojny światowej uruchomiono tu Fabrykę Transformatorów i Aparatury Trakcyjnej Elta.

Siedziba „Elektrobudowy” ul. Kopernika 58. Widoczna jeszcze nie odrestaurowana zabytkowa, secesyjna hala fabryczna.

Bardzo ciekawy jest udział w rozgrywkach lat 50 jako jednych z pierwszych w łódzkiej lidze drużyn z Rudy Pabianickiej. Były to drużyny brydżowe DKB Ruda Pabianicka i DKS Ruda Pabianicka w 1957 roku. Skróty te można odcyfrować – zgodnie z informacją Pana Zbyszka Frontczaka z Rudy Pabianickiej – jako Dziewiarski Klub Brydżowy i Dziewiarski Klub Sportowy działające w tamtych czasach. W 1953 r. klub RKS uzyskał własny lokal i salę gimnastyczną przy ul. Zjednoczenia 1 a więc może tutaj odbywały się mecze i treningi drużyn. Od 1958 roku w lidze brydżowej występuje już sekcja brydżowa RKS Ruda Pabianicka.

z moich zbiorów

31 stycznia do 2 lutego w Gliwicach odbył się drugi eliminacyjny turniej Kadry Narodowej PZBS. Brało udział sześć zespołów 4 osobowych, z zespołem łódzkim w składzie Hofman – Dunajski i Dyniewski – Fiałkowski. Nasz team wygrał bezapelacyjnie nie przegrywając żadnego meczu. Wszyscy łodzianie znaleźli się w Kadrze Narodowej. Ciekawostką jest fakt, że już kilka dni później zostali przeciwnikami w meczu o mistrzostwo I Ligi państwowej między drużynami Jedwab i AZS. Mecz ten odbył się –

9 lutego w Klubie „Energetyki” przy ulicy Piotrkowskiej 58.

Brydżowy Klub „Energetyka” – od początku biorący udział w rozgrywkach łódzkiej ligi – mieścił się w lewej oficynie długiej posesji należącej do Zakładu Energetycznego.

Piękny zabytkowy budynek przy Piotrkowskiej 58, został rozebrany przez Zakład Energetyki z przyrzeczeniem jego odbudowy, ale już długo czekamy na realizację tego przyrzeczenia.

W Łodzi odbył się dwufalowy turniej parami zorganizowany przez KS „Start”, w którym wzięło udział 86 zawodników a w finale 26. Pierwsze trzy miejsca zajęli zawodnicy Jedwabiu: Hornig – Rowiński; Fiałkowski – Dyniewski; Rałowski – Rogoziński i niespodzianka 4 młoda para Jastrzębski – Wcieśliński.

4 maja odbyło się nadzwyczajne Walne Zebranie PZBS zwołane przez Komisję Rewizyjną. Ustalono zwiększenie liczby członków Zarządu Głównego do jedenastu (8 z Warszawy i 3 z prowincji). Wybrano nowy 11 – osobowy ZG a jednym z trzech członków z prowincji został delegat z Łodzi Jerzy Dorenda.

9-11 maja Turniej Kadry Narodowej

W rozgrywkach Kadry A zwyciężył team Dunajski – Hofman (Łódź) i Kukliński Stachowicz (Gliwice) i zakwalifikował się do Kadry Narodowej. W rozgrywkach Kadry B team: Hornig – Rowiński i Rałowski – Rogoziński zajął IV ostatnie miejsce

Ciekawe, że pod koniec lat 50 brydż znowu stał się popularny na tyle, że zaczęto organizować kursy nauki gry. Ogłoszenie informuje, że najbardziej znany ośrodek ZDZ na Łąkowej 4 organizuje też kurs gry w brydża sportowego!

czerwiec

Tabela rozgrywek I Ligi

  1. Legion W-wa 
  2. Bloteczka  W-wa
  3. Chemik Gliwice
  4. KDK Kraków
  5. Jedwab Łódź Dyniewski; Fiałkowski; Rałowski; Rogoziński Kadra ”B”.
  6. AZS Łódź Dunajski – Hofman Kadra „A”; Żłobin – Rozental Kadra „B”.
  7. Górnik Katowice

Z „Jedwabiem” musi się liczyć każda drużyna a drużyna „AZS” w tym roku wylądowała poniżej możliwości jakie przedstawiają jej zawodnicy. W drużynie przejawia się jednak jakaś miękkość w walce. Kilka niepowodzeń potrafi zupełnie rozkleić tę skądinąd zaawansowaną technicznie drużynę. Brydż nr 5-6 str. 19

8 czerwiec

Pierwsze Mistrzostwa Polski Parami (MPP).

Do ostatecznej rozgrywki w niedzielę 8 czerwca stanęło 9 par z Warszawy i 13 z prowincji – ostateczna kolejność:

Komentator z „Brydża” zauważa, że pary Dyniewski – Fiałkowski i Szydłowski – Czaplicki to najlepsze polskie pary brydżowe nie pochodzące z Warszawy. W pierwszych oficjalnych Mistrzostwach Polski Par w pierwszej 14-tce było 7 par z Warszawy; 3 z Łodzi; 2 z Wrocławia i po jednej z Gdańska i Poznania.

27 czerwca Dziennik Łódzki

Kartka naszych łódzkich reprezentantów Polski przysłana z mistrzostw rozgrywanych nad Balatonem.

Rozgrywki odbywały się trzy dni w Park – Hotelu (dawnym pałacu Habsburgów) w uroczym Tihany położonym nad Balatonem. Pojechali ci z naszych reprezentantów, co mieli akurat urlopy i byli aktualnie przy gotówce, bowiem koszty wyjazdu zawodnicy pokrywali z własnej kieszeni. Z par łódzkich lepiej wypadła para Dyniewski Fiałkowski zajmując IV miejsce w turnieju parami.

W ostatnich dniach czerwca odbyły się w Warszawie eliminacje kadry narodowej, mające wyłonić reprezentację Polski na wyjazd do Oslo – III miejsce zajęła para Dyniewski – Fiałkowski, nieporozumieniem był jednak udział w kadrze pary Dunajski – Nowak, para zestawiona od hoc ze względu na to, że partnerzy nie stawili się na turniej. Stanisław Bitner w Brydżu nazywa parę Dyniewski – Fiałkowski jako „ścieniarską”, wykorzystującą potknięcia przeciwników, ale na końcu dodaje że, są jednak niewątpliwie jedną z czołowych par w Polsce. Na pytanie czy wyłoniono najlepszą reprezentację na jaką nas stać autor odpowiada, że tak. Ale żałuje, że nie mogła wykazać swego poziomu taka para jak Rozental – Żłobin lub Czaplicki.

Relację z wyjazdu naszej kadry przedstawia Bogumił Seifert w książeczce „Brydżowy Knock-out?”.

z moich zbiorów

27 września  I Ogólnopolski Turniej Par Mieszanych w Łodzi 

1. m Irena Frysz- M. Gostomczyk ze Szczecina

2. m małżeństwo Dziadkowiec z Katowic

3. m małżeństwo Czekańscy z Warszawy

                        8. m R. Nowak – Z. Juśkiewicz (Krynica-Łódź)

                        9. Z. Fabris – Józef Rowiński Łódź

                        11. E. Rogozińska – Ludwig Rogoziński Łódź

Piękna kamienica przy Piotrkowskiej 53, siedziba ŁOZBS w Łodzi.

Pierwszy ogólnopolski turniej mikstów (ale jeszcze nie mistrzostwa Polski) odbył się w Łodzi przy Piotrkowskiej 53 na drugim piętrze. Po turnieju w sali na pierwszym piętrze odbył się Bal Brydżystów i pierwsze wybory Miss Brydża, którą została Danuta Jachnisówna z Warszawy.

Danuta Jachnisówna

Danuta Jachnis wychodzi za mąż za Bogumiła Seiferta i para Danuta Jachnis-Seifert – Bogumił Seifert wygrywają następne, już oficjalne mistrzostwa i zostają pierwszymi Mistrzami Polski Par Mikstów.

11 i 12 października

W połowie października w Łodzi odbyły się mecze I ligowe między KDK Kraków a „Jedwab” Łódź oraz Chemik Gliwice ze „Startem” Łódź (jak widzimy I Ligowa drużyna łódzka „AZS” znowu zmieniła nazwę, tym razem na „Start”). Mecze odbyły się w „Wieżowcu” przy ulicy Sienkiewicza 3/5.

Wieżowiec wybudowany w latach 1951-55 nazywany był „Wieżowcem Centrali Tekstylnej”. Dopiero w 1956 roku w dwóch najwyższych kondygnacjach zainstalowano urządzenia nadawcze studia Łódzkiego Ośrodka Telewizji (pierwszego regionalnego ośrodka TV w Polsce).

W tym budynku pracował jako dyrektor Zjednoczenia Przemysłu Jedwabniczego Bronisław Rałowski (Jedwab) i dzięki jego pomocy można było tu wynająć sale konferencyjne na mecze brydżowe.

Informacje prasowe:

19 listopad Dziennik Łódzki

Łódzki Dom Studenta organizuje sekcję brydża sportowego. W ramach zajęć sekcji przewiduje się naukę gry w brydża dla początkujących i zaawansowanych, turnieje par turnieje indywidualne i mecze drużynowe. Zapisy przyjmuje przez listopad kol. Z. Śmigielski w ROZSP

21 listopad Dziennik Łódzki informuje,

że w dniu 23 listopada w Klubie Młodzieżo­wym „Pałacyk”, ul. Piotrkow­ska 262 – odbędzie się w indywidualny turniej brydżowy.

6 grudnia Dziennik Łódzki podaje,

że w opuszczonej świetlicy Zakładów Przemysłu Wełnianego w Ozorkowie otwarto bogato wyposażony Klub Międzyzakładowy. Będzie tu można zagrać w brydża w szachy i w bilard.

Rok 1959

6 stycznia odbył się Świętokrzyski Turniej Parami w Kielcach – jeden z pierwszych ogólnopolskich turniejów poza Warszawą. W turnieju zwyciężyła para łódzkiego „Startu” Szydłowski – Czaplicki.

Łódzka para po pierwszej połowie była w drugiej dziesiątce ale w drugiej połowie zaprezentowała imponujący finisz wyprzedzając wszystkie najlepsze pary I Ligowe.

Styczeń Brydż nr 1

Start był najmłodszą drużyną I Ligi – średnia wieku wynosiła 25 lat. Właśnie młody wiek zawodników był główną przyczyną spadku Startu z Ligi. Walczyli oni w każdym meczu jak równy z równym, ale przez brak doświadczenia ulegali ostatecznie na finiszu… Najmłodszym zawodnikiem Mistrzostw był kol. Jan Czaplicki ze Startu. Jego wiek zamyka się skromną cyfrą 22 lat. Spisywał się w rozgrywkach bardzo dobrze i na pewno niejedna drużyna I Ligowa chętnie widziałaby go w swoim składzie.

Drużyna Start Łódź spadła do II Ligi.

Drużyna „Orbis – Niezależni” zmieniała nazwę na „AZS” i na „Start” a po spadku z I Ligi kilku zawodników przeszło do I Ligowego łódzkiego „Jedwabiu”.

Wyniki

OTP Drewniane Głowy Kraków 

3. m Szydłowski-Czaplicki (Start) 7. m Władysław Jellinek – Henryk Pstrocki (ŁKS)

6-7 luty

Finał rozgrywek kadry w Sopocie 2. m Dunajski – Hofman  7. m Czaplicki Szydłowski nie awansowali do A

21-22 luty

Eliminacje Kadry Narodowej na mecz z RFN  4. m Dunajski – Hofman 7. m Dyniewski-Fiałkowski. Tylko trzy pierwsze pary wywalczyły sobie prawo do reprezentowania naszych barw przeciwko drużynie RFN.

15 marca 1959

Po raz pierwszy odbył się w Łodzi Ogólnopolski Turniej Par (OTP). Ze względu na porę rozgrywania turnieju (marzec) nazwano go „Wiosenny”.

Był to piąty OTP poza Warszawą po „Świętokrzyskim” Turnieju w Kielcach; „Zielono Złotych Spotkaniach” w Gliwicach; Turnieju „Drewniane Głowy” w Krakowie i Turnieju „Nowy Świat” w Poznaniu.

Pięć łódzkich par znalazło się w pierwszej dziesiątce:

3. m Dunajski – Hofman;

4. m Jellinek – Pstrocki (Chemik II);

5. m Czaplicki – Szydłowski

9. m Dyniewski – Fiałkowski

10 . m Adam Łukoś – Jan Moszyński

Czwarte miejsce zajęła para Władysław Jellinek (członek Zarządu ŁOZBS) i Henryk Pstrocki – zawodnicy Bawełny ale występujący tym razem jako para drużyny Chemik II.

Henryk Pstrocki w 2016 r. w Klubie „Dąbrowa”

25 marzec Dziennik Łódzki

W dniach 21-22 marca Gliwicach odbył się turniej eliminacyjny Kadry B o wejście do Kadry Narodowej A. Trzecie miejsce w turnieju i awans do Kadry A wywalczyła para z Łodzi Dorenda – Lewi.

4 kwiecień Dziennik Łódzki

11-12 kwietnia

Brydż nr 4 Wyniki turnieju eliminacyjnego kadry A w Warszawie: W pierwszym turnieju Kadry „A”  Dunajski – Hofman zajęli II miejsce a para Dorenda – Lewi 11 i nie przeszła dalej.

Teamy Kadry B – 4. m Dyniewski (kap) – Fiałkowski i Dunajski – Hofman – gdyby nie słaba kondycja fizyczna kol. Dyniewskiego, który nie wytrzymał rozgrywek kondycyjnie to zespół łódzki stać było na wyższe miejsce.

12 maj Dziennik Łódzki

28 maj Dziennik Łódzki

Na międzynarodowym turnieju brydża sportowego w Pradze nasza drużyna zajęła drugie miejsce. W ekipie polskiej grała para łódzka Hofman – Dunajski (Jedwab).

Reprezentanci Polski na mecz w Pradze – Tadeusz Hofman (siedzi z lewej) i Adam Dunajski (stoi z prawej), a towarzyszy im wybrana na balu w Łodzi Miss Brydża – Danuta Jachnisówna.

Do półfinału Indywidualnych Mistrzostw Polski zakwalifikował się z grupy łódzkiej Stanisław Dyniewski, a do finału Mistrzostw Polski Par doszły trzy pary łódzkie Hofman – Dunajski i Fiałkowski – Dyniewski (KS Jedwab) oraz para akademików Jan Moszyński – Adam Łukoś ze „Startu”.

SONY DSC

Jan Moszyński (senior) na GPPP 2008 w Hotelu Centrum w Łodzi

Brydż nr 6 1959

9 czerwiec Dziennik Łódzki

3-7 wrzesień Para Dunajski – Hofman reprezentowała Polskę w Pradze jako Warszawa I.

7-8 listopad   Kadra B team Dyniewski, Fiałkowski, Dunajski, Hoffman zajął IV miejsce. Kadra C zespół Dorendy zajął I miejsce i awansował do Kadry.

21 listopad Dziennik Łódzki

28 listopad Dziennik Łódzki

W Drużynowych Mistrzostwach Polski na 1959/60 drużyna Jedwab Łódź zajęła III miejsce (II wice Mistrz Polski). Drużyna grała w składzie: Jerzy Dorenda; Adam Dunajski; Stanisław Dyniewski; Jan Fiałkowski; Tadeusz Hofman; Stanisław Lewi. Jedwab walczył bardzo dobrze i równo. Niemal od początku rozgrywek deptał po piętach liderowi tabeli i dopiero w ostatnim meczu oddał drugie miejsce.

Na zakończenie tej części zacytuję historię jednego z najlepszych łódzkich brydżystów opowiedzianą przez Włodzimierza Andrejewa. Łodzianin Tadeusz Hofman pracował jako główny elektryk w Zgierskiej Elektrowni. Jak wynika z powyższego przedstawienia Tadeusz Hofman z Adamem Dunajskim zajmowali w latach 50 najwyższe pozycje w turniejach i rozgrywkach drużynowych w Polsce. Do 1962 roku wygrywali Kadrę Narodową i reprezentowali Polskę na Mistrzostwach Świata w Brydżu Sportowym.

Tadeusz Hofman

Hofman mając niesamowitą pamięć kilkukrotnie wygrywał teleturniej „Wielka Gra” (np. z Pana Tadeusza). Włodek Andrejew opowiada jak to w 1962 roku, jako przedstawiciel Łodzi uczestniczył w sądzie kapturowym (o 2 godzinie w nocy) nad sprawą pary Dunajski – Hofman. Zarzucono im, że cynkują przedstawiając następujące rozdanie. „Przeciwnik gra 4 Pik a Hofman wychodzi w Kiery kolejno od góry mając A D i blotka. Partner bierze Królem i wychodzi w Kiery po raz czwarty na promocję atutową”.

Wydano decyzję, że para nie może grać ze sobą. Myślę, że ta decyzja była krzywdząca, gdyż doskonały umysł Hofmana mógł mu podpowiedzieć takie rozwiązanie, gdy np. nie chciał wychodzić w młodsze kolory. Gdyby dzisiaj za takie zagrania rozdzielano pary to mało by się ich zostało w naszej kadrze. Para Dunajski- Hofman wygrywała większość rozgrywek Kadry Narodowej i byli pewnym kandydatem do wyjazdu na Mistrzostwa Europy do Bejrutu. Decyzja sądu brydżowego wykluczyła ich z wyjazdu i jak dodaje Włodek „może o to chodziło”. Tadeusz Hofman obraził się za te zarzuty i przestał grać w brydża sportowego.

W ten sposób Łódź straciła jedną z najlepszych par brydżowych ale myślę, że dużo więcej straciła na tym Reprezentacja Polski. Aby nie kończyć jednak w minorowym nastroju dodam, że (jak przeczytałem ostatnio) mieszkający obecnie w Natolinie Tadeusz Hofman po latach przerwy kilka lat temu powrócił do brydża sportowego i do dzisiaj gra na wysokim poziomie mając 90 lat. Za swoje zasługi został odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi Mazowieckiego Związku Brydża Sportowego.

Odznaczenie Tadeusza Hofmana w 2019 roku

Brydż nr 6 z 1960 r. podał pierwszy raz – Listę Klasyfikacyjną Brydża za I półrocze 1959/60.

Jak widzimy Łódź była bardzo silna w brydżu sportowym pod koniec lat 50

– w pierwszej 20 najlepszych zawodników w Polsce było sześciu łodzian:

8. Jerzy Dorenda

9. Stanisław Lewi

11. Jan Czaplicki

12. Sławomir Szydłowski

19. Adam Dunajski

20. Stanisław Dyniewski

Historia łódzkiego brydża to na pewno ciekawy temat do dalszych poszukiwań faktów i ciekawostek. Na zakończenie tego wpisu chciałbym życzyć brydżystom powrotu do normalności. Wiadomo, że brak zawodów sportowych może bowiem doprowadzić do likwidacji tego wspaniałego sportu.

Na ostatniej fotografii zrobionej w tym samym miejscu co pierwsza (ale wiele lat wcześniej) wznoszę toast za następne sportowe spotkania przy brydżowym stoliku.

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *